ดาราศาสตร์ เป็นศาสตร์ที่ได้ชื่อว่า มี ความยากในการศึกษา และการพัฒนา เนื่องจาก ต้องใช้ต้นทุนที่สูงมาก เพราะต้องอาศัยเทคโนโลยี ขั้นสูง ที่จะมาช่วยให้เราสามารถสังเกตการณ์ สำรวจ หรือวิเคราะห์ปรากฏการณ์ และเทหวัตถุ ต่างๆ บนฟากฟ้าได้ ดังนั้น การมีสถาบันและ บุคลากรด้านดาราศาสตร์จึงเป็นตัวชี้วัดหนึ่งของความก้าวหน้าทางวิทยาการและเศรษฐกิจสังคม ของประเทศ ความสนใจของประชาชนใน ปรากฏการณ์ต่างๆ ทางดาราศาสตร์ในประเทศ – ไทยในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ทำให้รัฐได้ ตระหนักและเห็นความสำคัญในการพัฒนาทาง วิทยาศาสตร์พื้นฐานของประเทศและการสร้าง สังคมแห่งการเรียนรู้ให้แก่ประชาชนชาวไทย โดยมีแรงบันดาลใจที่สำคัญคือ การเริ่มต้นเรื่อง ราวดาราศาสตร์ของไทย ที่ได้รับการอุปถัมภ์ค้ำชู โดยสถาบันพระมหากษัตริย์ มีหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ ว่าด้วยการทรงศึกษาดาราศาสตร์ ด้วยกล้องโทรทรรศน์มาตั้งแต่สมัยสมเด็จ พระนารายณ์มหาราช มาจนถึงการที่พระบาท สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวราชกาลที่ 4 ทรง สามารถทำนายการเกิดสุริยุปราคาที่หว้ากอ ประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2411 จนได้รับการถวายพระสมัญญานามว่า พระบิดา แห่งวิทยาศาสตร์ไทย

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงฉายภาพร่วมกับเจ้าเมืองสิงคโปร์ และแขกต่างประเทศ
ภาพสเก็ตช์โคโรนาของดวงอาทิตย์

เนื่องในวาระที่มีการสมโภช 200 ปี แห่งการพระราช สมภพพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบิดาแห่ง วิทยาศาสตร์ไทย เมื่อปี 2547 และเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช พระบิดาแห่ง เทคโนโลยีไทย ในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุ 80 พรรษา ปี 2550 คณะรัฐมนตรี จึงมีมติอนุมัติให้กระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีดำเนินการโครงการจัดตั้งสถาบันวิจัย ดาราศาสตร์แห่งชาติ ในรูปแบบองค์การมหาชนขึ้น เพื่อเป็น การรองรับนโยบายของรัฐบาลในการสนับสนุนการเพิ่มขีด ความสามารถการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ตลอดจนการสนับสนุนการสร้างความเข้มแข็งทางด้านการวิจัยทาง วิทยาศาสตร์พื้นฐานและการสร้างสังคมการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้แก่ปวงชนชาวไทย โดยเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2551 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้ตราพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) พ.ศ.2551 ขึ้น และประกาศ ในพระราชกิจจานุเบกษา เล่ม 25 ตอนที่ 138 ก วันที่ 31 ธันวาคม 2551 โดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2552 เป็นต้นไป ซึ่งวันดังกล่าวนี้ถือวันเป็นสถาปนาสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. หน่วยงานชั้นนำด้านดาราศาสตร์ของไทยและภูมิภาคอาเซียน

ปัจจุบัน ดร. ศรัณย์ โปษยะจินดา ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบัน โดยมีที่ทำการอยู่ ณ อุทยาน ดาราศาสตร์สิรินธร ศูนย์ดาราศาสตร์แห่งชาติของประเทศไทย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ นอกจากนั้น ยังมี ศูนย์ บริการข้อมูลสารสนเทศ และฝึกอบรมทางดาราศาสตร์ ตั้งอยู่บริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอย อินทนนท์ (กม.31) อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นที่ตั้งของศูนย์บริการข้อมูลสารสนเทศและฝึกอบรม ทางดาราศาสตร์ เป็นสถานที่จัดฝึกอบรมและจัดกิจกรรมทางดาราศาสตร์ และที่พักของ นักวิจัย หอดูดาวแห่งชาติ ตั้งอยู่ที่สถานีทวนสัญญาณทีโอที อุทยานแห่งชาติ ดอยอินทนนท์ (กม. 44.4) อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่่ และกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติ ที่กำลังจัดสร้างใหม่ ตั้งอยู่ในศูนย์พัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ นอกจากนั้น ยังมีหอดูดาวภูมิภาคในชื่อของ หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา อีก 5 แห่ง ในภูมิภาคต่างๆ ได้แก่ นครราชสีมา ฉะเชิงเทรา สงขลา ขอนแก่น และพิษณุโลก เพื่อสร้างความตระหนักและความตื่นตัวทางวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีให้กระจายสู่ภูมิภาคต่างๆ ให้ประชาชนในทุกภูมิภาคมีโอกาส การเรียนรู้ดาราศาสตร์อย่างทั่วถึงและทัดเทียมกัน นอกจากนี้ ยังมีการติดตั้ง กล้องโทรทรรศน์ไทยในต่าง ประเทศ ได้แก่ ที่ ลี่เจียงของจีน และที่ Cerro Tololo ของชิลี ทำให้คนไทยสามารถสังเกตดวงดาวและปรากฏการณ์บนฟากฟ้า จาก อีกซีกหนึ่งของโลกได้ ด้วยกล้องของเราเอง

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *