ปว.(วต.) ได้จัดการกิจกรรมการส่งคณาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์จากกลุ่มประเทศลาตินอเมริกามาร่วม โครงการแลกเปลี่ยนทำวิจัยในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์คือ

  1. เพื่อสร้างเครือข่ายกับกลุ่มนักวิชาการ/นักวิจัย และนักวิทยาศาสตร์ของกลุ่มประเทศลาตินอเมริกาที่มีความสนใจในการพัฒนาความร่วมมือร่วมกับประเทศไทย ซึ่งจะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางเลือกใหม่ให้กับประเทศไทยในระยะยาว
  2. เพื่อสนับสนุนการแลกเปลี่ยน การพัฒนาองค์ความรู้ ความเข้าใจในมิติ ด้าน วทน. ระหว่างสถาบันอุดมศึกษาของไทยในด้าน วทน. กับ สถาบันจากประเทศลาตินอเมริกา
  3. เพื่อส่งเสริมโอกาสพัฒนาความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมในด้าน วทน. ระหว่างประเทศไทย กับประเทศในกลุ่มลาตินอเมริกา โดยการประชุมหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

โดยในปี พ.ศ. 2562 ปว.(วต.) ประสบความสำเร็จในการแลกเปลี่ยนคณาจารย์ระหว่างประเทศในกลุ่ม Mercosur (บราซิล อาร์เจนตินา ปารากวัย อุรุกวัย) และประเทศกำลังพัฒนานอกกลุ่ม คือโบลิเวีย รวมจำนวน 8 คน กับสถาบันอุดมศึกษาของไทยจำนวน 6 แห่ง ได้แก่ ม.มหิดล ส.เทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตเจ้าคุณทหาร ลาดกระบัง มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศิลปากร ดังรายละเอียดสรุปผลตามตาราง

ในการนี้ ผลของการแลกเปลี่ยนดังกล่าว ได้มีการเสนอให้มีการทำความตกลง และมีโครงการต่อเนื่อง ดังต่อไปนี้

          1.  การเสนอลงนามในความตกลง

1.1 National Council for Science, Technology and Technological Innovation (CONCYTEC) สาธารณรัฐเปรู เสนอลงนามความตกลง ในลักษณะของกรอบความร่วมมือระดับกระทรวง (อยู่ระหว่างการดำเนินงาน)

1.2 Sao Paolo Research Foundation (FAPESP) ได้เสนอขอลงนามกับหน่วยงานที่เหมาะสมของฝ่ายไทย ซึ่งดูแลในการจัดหาทุน และการจัดกิจกรรมความร่วมมือด้านการวิจัย โดยได้ร่วมกับ ปว.(วต.) ยกร่างขึ้น และขณะนี้ ได้เสนอให้ วช. พิจารณารับเป็นคู่สัญญา โดย ผวช. เห็นชอบและได้มอบหมายให้ ผอ.กองกิจการต่างประเทศ เป็นผู้ประสานงานกับฝ่าย FAPESP ต่อไป

1.3 Nuevo Leon Institute of Innovation and Technology Transfer (I2T2) ของสหรัฐเม็กซิโก ขอเสนอลงนามความตกลง พัฒนาความร่วมมือด้าน วทน. กับ สวทช. (อยู่ระหว่างการดำเนินงาน)

1.4 สภาวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (CONICYT) ชิลี ต้องการพัฒนากรอบความตกลงว่าด้วยความร่วมมืออย่างเป็นทางการ กับ วท. แต่เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงในโครงสร้างของฝ่ายไทย ที่จัดตั้งเป็น อว. ในขณะที่ ฝ่ายชีลี มีการจัดตั้ง วท. ขึ้นมา และคาดว่าจะย้าย CONICYT จาก ศธ. ไปสังกัด วท. ชิลี แทน จึงต้องรอดูพัฒนาการอีกสักระยะหนึ่ง โดยประเด็นหลักของความร่วมมือ จะยังคงเป็นด้านดาราศาสตร์ และวิทยาศาสตร์สาขาสำคัญต่างๆ โดยเฉพาะในสาขาฟิสิกส์

2. การเสนอความร่วมมือแลกเปลี่ยนต่อเนื่อง

2.1มหาวิทยาลัยเซา เปาโล บราซิล เสนอรับนักวิจัยไทย ไปฝึกอบรมที่ เซาเปาโล บราซิล โดยตอนนี้ ได้รับความสนใจจากทีมงานนักวิจัยของ BIOTEC ที่นำทีมโดย ดร.ศิษเฎศ ทองสิมา อย่างไรก็ตาม บราซิลไม่มี งปม.สนับสนุนในส่วนของค่าเดินทางระหว่างประเทศ ทั้งนี้ ปว.(วต.) จึงได้รวมโครงการนี้ ในแผนส่งเสริมการแลกเปลี่ยนนักวิจัย ประจำปี ๒๕๖๓ ต่อไป

2.2 ศูนย์วิจัยถิ่นใต้ (Austral Central for Scientific Research – CADIC) อาร์เจนตินา เสนอเชิญนักวิจัยไทย ไปร่วมแลกเปลี่ยนที่ศูนย์ เพื่อศึกษาวิจัยเกี่ยวกับเขตกึ่งขั้วโลกใต้ และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมทั้งมีความตั้งใจที่จะขอกราบบังคมทูลเชิญ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เยือนมณฑล Tierra de Fuego ซึ่ง เป็นมณฑลที่มีลักษณะเป็นเกาะที่อยู่ปลายสุดใกล้ขั้วโลกใต้ของอาร์เจนตินา

2.3 มหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรส (Universidad de Buenos Aires – UBA)  คณะวิทยาศาสตร์ (Facultad de Ciencia Exactas Y Naturales : CEyN) เป็นคณะสำคัญของมหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรสซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยที่ใหญ่ที่สุดในลาตินอเมริกา ความโดดเด่นของคณะนี้ คือการมีศูนย์วิจัยเฉพาะด้าน ๗ ศูนย์ ที่ทำผลงานด้านการวิจัยจำนวนมาก  เนื่องจาก Dr. José Héctor Hodak อาจารย์ประจำซึ่งมีคู่สมรสชาวไทย จะมีโอกาสเดินทางมาประเทศไทย และเคยบรรยายที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ซึ่งได้รับการประเมิน ว่าเป็นการบรรยาย/สอนที่ มีคุณภาพ ปว.(วต.) คาดว่าจะสนับสนุนการแลกเปลี่ยนดังกล่าวต่อไป พร้อมทั้งขอให้  มหาวิทยาลัยบัวโนส ไอเรส รับคณาจารย์ไทยไปแลกเปลี่ยน โดยเฉพาะในการทำงานร่วมกับ ศูนย์วิจัยมหาสมุทรและบรรยากาศ (Centro de Investigaciones del Mar y la Atmosfra – CIMA) ซึ่งเป็นหนึ่งใน ๗ สถาบันเฉพาะด้านที่มีชื่อเสียง ที่เกิดจากข้อตกลงความร่วมมือระหว่างระหว่าง CONICET (สภาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการวิจัยแห่งชาติอาร์เจนตินา) และ UBA (มหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรส) โดยจุดเด่นของ CIMA มุ่งเน้นไปที่การศึกษาความแปรปรวนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

3. ข้อมูลเพิ่มเติม และข้อเสนอแนะ

3.1 ภูมิภาคลาตินอเมริกา เป็นแหล่งรวมทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพที่เป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการพัฒนางานด้านวิจัยในด้านต่างๆ การพัฒนาความร่วมมือกับประเทศหลักในภูมิภาคจะช่วยให้ประเทศไทยได้ประโยชน์ในการพัฒนา วทน. หลายด้าน ดังนั้น การเยือนของผู้แทนระดับสูง อาทิ ท่าน รมว.อว. หรือ ท่าน ปอว. เพื่อหารือ และ/หรือ ลงนามในความร่วมมือกับประเทศสำคัญในปี งปม. ๒๕๖๓ อาทิประเทศ เม็กซิโก คิวบา เปรู  บราซิล อาร์เจนตินา และชิลี ก็จะทำให้ประเทศไทยมีโอกาสในการแสวงหาตัวเลือกพันธมิตร อววน. ได้มากขึ้น เพราะไม่เพียงแต่ด้าน วทน. เท่านั้น ในด้านการอุดมศึกษา และการวิจัย ประเทศหลักๆ ใน ลาตินอเมริกา ก็มีศักยภาพในด้านนี้ อยู่ในระดับแนวหน้า

3.2จากการหารือกับ ผอพ. เรื่องความต้องการจัดแสดง Road Show ในลาตินอเมริกา ปว.(วต.) ได้แนะนำว่าควรจัดครั้งแรกที่ สาธารณรัฐเปรู เนื่องจากมีความพร้อม และมีกิจกรรมการจัดงานในเวทีระหว่างประเทศหลายรายการ โดย ปว.(วต.) ซึ่งเคยเข้าร่วมออกบู๊ธ ในงาน Peru con Ciencia เมื่อ เดือน พ.ย. 2561 ยินดี ที่จะประสานกับฝ่ายผู้จัดงาน และร่วมอำนวยความสะดวกในพื้นที่ซึ่งอยู่ในเขตอาณาอย่างเต็มที่

Prof. Gustavo Quinteros Chávez, Universidad Privada de Santa Cruz de la Sierra โบลิเวีย ขณะให้บรรยาย ร่วมวิจัย และให้คำแนะนำแก่นักศึกษา ณ คณะอุตสาหกรรมเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

2. – 3.  Ms. Sandra Alvarez Trinidad และ Mr. Jose Manuel Anibal Escurra Arevalos จาก National University of Asunción  ปรากวัย ขณะให้บรรยาย และร่วมวิจัย กับนักศึกษา ณ คณะอุตสาหกรรมเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

Dr. Gabriel Rocha Martins นักวิจัยจาก National Institute of Technology, Ministry of Science, Technology, Innovation and Communication, Ministry of Science, Technology, Innovation and Communication บราซิล ขณะร่วมวิจัยกับทีมวิจัย ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

Dr. Arthur Gruber นักวิจัยจาก Institute of Biomedical Sciences, Department of Parasitology, University of São Paulo บราซิล ขณะให้บรรยาย ณ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Mr. Daniel Dean Lassevich Esperanza นักวิจัยจาก Universidad de la Republica / Instituto de Investigaciones Biologicas Clement Estable อุรุกวัย ขณะให้บรรยาย ณ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

Dr. Gustavo A. Ferreyra ผู้อำนวยการ Centro Austral de Investigaciones Cientificas (CADIC) อาร์เจนตินา ขณะให้บรรยาย ณ มหาวิทยาลัยบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Dr. Romina Carla Ruscica นักวิจัยจาก Centro de Investigaciones del Mar la Atmosfera (CIMA/CONICET-UBA)  อาร์เจนตินา ขณะให้บรรยาย ณ มหาวิทยาลัยบูรพา

Dr. Jose Hector Hodak  นักวิจัยจาก Department of inorganic, Analytical and Physical Chemistry, and INQUIMAE, Faculty of Exact and Natural Sciences, Unversity of Buenos Aires อาร์เจนตินา ขณะให้บรรยาย ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์